Şanlıurfa Barosu Kadın Hakları İhlalleri İzleme Raporunu paylaştı!
Şanlıurfa Barosu, 2024-2025 dönemini kapsayan Kadın Hakları İzleme Raporunu paylaştı.
Şanlıurfa Barosu, 2024-2025 dönemini kapsayan Kadın Hakları İzleme Raporunu paylaştı. Şanlıurfa’da yaşanan kadın cinayetleri ve kadınlara yönelik şiddet olaylarıyla ilgili verilerin yer aldığı raporda toplumsal cinsiyet eşitsizliği, koruma mekanizmalarının etkin işletilememesine dikkat çekildi. Kadınların güvenliğinin artırılması ve adalete erişiminin güçlendirilmesi için somut adımların atılmasının vurgulandığı raporda şu ifadelere yer verildi:
“Şanlıurfa Barosu tarafından hazırlanan “Kadın Hakları İhlalleri İzleme Raporu – Şanlıurfa (2024–2025)”, 01.01.2024–31.12.2025 döneminde kentte kadına yönelik şiddetin görünümü, kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümleri, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma mekanizmalarının işleyişi ve adalete erişimdeki yapısal engelleri hak temelli izleme yaklaşımıyla ortaya koymaktadır.
Rapor, Şanlıurfa Barosu Kadın Hakları Merkezi/Kadın Hakları Komitesi kayıtları, OCAS verileri, ŞÖNİM ve ilgili kamu kurumlarından sınırlı ölçüde temin edilebilen bilgiler, kadın alanında çalışan sivil toplum örgütlerinin danışan verileri ve medya taramaları üzerinden hazırlanmıştır. Kurumsal veri paylaşımındaki sınırlılıklar nedeniyle raporda yer alan bulgular, tespit edilebilen vakaların “asgari düzeyini” yansıtmaktadır.
ŞİDDETİN TÜRLERİ VE EĞİLİMLER
Raporda yer alan veriler, kadına yönelik şiddetin ağırlıklı olarak yakın ilişkiler ve aile içi bağlamda gerçekleştiğine işaret etmektedir. 2024–2025 döneminde kayda geçen başlıklarda öne çıkan bazı göstergeler şöyledir:
Kadına karşı şiddet (kasten/basit yaralama, tehdit, hürriyetten yoksun kılma): 2024’te 97, 2025’te 90 kayıt
Cinsel taciz: 2024’te 19, 2025’te 17 kayıt
Cinsel saldırı: 2024’te 8, 2025’te 16 kayıt
İntihara teşebbüs: 2024’te 7, 2025’te 9 kayıt
Bu veriler, şiddetin yalnızca münferit olaylar olarak değil; toplumsal cinsiyet eşitsizliği, koruma mekanizmalarının etkin işletilememesi ve cezasızlık riski ile bağlantılı yapısal bir sorun olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.
KADIN CİNAYETLERİ VE ŞÜPHELİ KADIN ÖLÜMLERİ
Raporda 2024–2025 dönemine ilişkin 12 vaka tespit edilmiştir: 10 kadın cinayeti ve 2 şüpheli kadın ölümü. Şüpheli ölümlerde, olayların kimi zaman “intihar/kaza” olarak hızlı biçimde nitelendirilmesi, delil toplama süreçlerinin sınırlı kalması ve toplumsal cinsiyet perspektifiyle derinleştirilmiş soruşturma yürütülmemesi gibi hususlar, etkili soruşturma yükümlülüğü bakımından ciddi kaygılar doğurmaktadır.
6284’ÜN UYGULANMASINDA KRİTİK SORUNLAR
Raporda, 6284 sayılı Kanun kapsamında öngörülen koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasında; gecikmeler, risk değerlendirmesinin yeterince yapılmaması, denetim eksikliği, ihlallere karşı caydırıcı yaptırımların etkisizliği gibi sorun alanlarının altı çizilmiştir. Bu durum, kadınların korunma hakkına zamanında ve etkin biçimde erişememesine yol açmaktadır.
BARO’NUN İZLEDİĞİ DAVA DOSYALARI
Şanlıurfa Barosu Kadın Hakları Komitesi, 2024–2025 döneminde 9 dava dosyasını izleme kapsamına almıştır. Rapor, izlenen dosyalarda özellikle delil değerlendirmesindeki eksiklikler, ilk aşamada yanlış nitelendirme, tutuklama/adli kontrol gibi tedbirlerin somut riskle uyumlu kullanılmaması ve beraat/cezasızlık riskleri gibi sorunları görünür kılmaktadır.
ÇAĞRI VE ÖNERİLER
Şanlıurfa Barosu olarak, kadına yönelik şiddetle mücadelede devletin pozitif yükümlülüklerinin ve uluslararası insan hakları standartlarının gereği olarak:
1. 6284 sayılı Kanun’un risk temelli, hızlı ve denetlenebilir biçimde uygulanmasını,
2. Şiddet ve ölüm vakalarında resen, derinleştirilmiş ve toplumsal cinsiyet duyarlı soruşturma yürütülmesini,
3. Şüpheli kadın ölümlerinde “intihar/kaza” nitelendirmesiyle aceleci kapanışlardan kaçınılmasını ve etkin delil toplama süreçlerini,
4. Koruma kararlarının ihlalinde caydırıcı yaptırımların işletilmesini,
5. Kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesini; veri toplama, paylaşım ve şeffaflığın kurumsallaştırılmasını,
6. Göçmen/mülteci kadınlar ve engelli kadınlar başta olmak üzere kırılgan grupların destek mekanizmalarına erişilebilirliğinin artırılmasını,
7. Baroların ve kadın alanında çalışan STK’ların izleme, dava takibi ve savunuculuk kapasitesinin kurumsal olarak desteklenmesini talep ediyoruz.
Kadına yönelik şiddet, yalnızca bireysel bir suç değil; yaşam hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı ile adalete erişim başta olmak üzere temel hakların ihlalidir. Bu raporun, Şanlıurfa’da kadınların güvenliğini ve adalete erişimini güçlendirecek politikalara somut katkı sunmasını hedefliyoruz.